Tussen 13 en 16 mei bezetten 3500 tot 4.000 activisten uit heel Europa een van de grootste bruinkoolmijnen in Duitsland. Onder hen 150 tot 200 klimaatactivisten uit Nederland. Voor heel veel mensen was het de eerste keer dat ze aan een burgerlijk ongehoorzame actie mee deden.
Waarom helemaal naar Oost Duitsland afreizen om 48 uur lang een kolenmijn te bezetten, het risico te lopen opgepakt te worden en onder het kolengruis terug te komen? Niet alleen omdat het gaaf is om aan mee te doen.

26730351270_ca599eef79_q

1. Voor een Duitsland zonder bruinkool en steenkool.
De Ende Gelände campagne is rond 2010 gestart in het bruinkoolgebied bij Keulen en
heeft de ‘kolenausstieg’ (uitfaseren van kolencentrales) op de Duitse politieke agenda weten te zetten. De politieke druk om alle bruinkoolmijnen en alle kolencentrales te sluiten neemt toe. Na de atomaustieg de volgende stap in de Duitse Energiewende. Ook die atomaustieg werd in gang gezet door burgerlijk ongehoorzame acties. Het waren de jaarlijks terugkerende blokkades van treinen met kernafval in het Wendland die de Duitse politiek dwong de kerncentrales uit te zetten. Het plan is nu het zelfde te doen met kolencentrales. En als Duitsland die stap neemt, dan gaat dat enorm effect hebben op de Europese energiepolitiek en uitstoot. De Duitse bruinkoolmijnen zijn de grootste bron van CO2 in Europa. Het gaat ook een genadeslag geven aan Energiereuzen als RWE en E.ON die zich nog steeds verzetten tegen de Energiewende. Wij helpen onze vrienden over de grens graag om dat doel dichterbij te brengen. De planeet aarde is een ecosysteem zonder landsgrenzen.

2. Voor de inspiratie en de energie om door te gaan
Het was een ongelofelijk inspirerende actie om aan mee te doen. Met meer dan 3500 activisten uit minstens 20 landen, gekleed in witte overals met stofmasker, verdeeld over verschillende ‘vingers’ van honderden mensen georganiseerd in talloze affiniteitsgroepen verlieten verschillende golven activisten het actiekamp om verschillende delen van het enorm uitgestrekte mijncomplex te bezetten. Twee vingers liepen de mijn in en bezetten de enorme graafmachines. Één vinger bezette de machines op het overslagstation waar de bruinkool in goederenwagons gestort wordt. Twee andere vingers, in samenwerking met het ‘bike bloc’, bezetten het spoor aan weeszijde van de gigantische ‘Schwarze Pumpe’ kolencentrale van 1600 MW zodat ook de goederenwagons vol bruinkool die als reserve waren klaar gezet de centrale niet konden bereiken. Er was zelfs een groep van rond de 600 mensen die spontaan besloot het terrein van de kolencentrale te bestormen. En dat alles met relatief weinig weerstand van de politie. Wetende dat ook als de politie geprobeerd had dit te stoppen we er in geslaagd waren om die te omzeilen.

Absoluut hoogtepunt was het moment dat een van de koeltorens uitging en duidelijk werd dat Vattenfall gedwongen was om de kolencentrale op een laag pitje te zetten. Net voldoende om zichzelf van stroom te voorzien, maar niet genoeg om nog elektriciteit aan het net te leveren. Een gigantische overwinning. We hebben met honderden gekampeerd in zelf gebouwde tentjes op de sporen en in de machines. Door achterblijvers op het actiekamp voorzien van essentiële steun in de vorm van soep, dekens en koffie. Je moet er bij geweest zijn om te snappen welke kracht er zich verzameld in een goed georganiseerde, slogans roepende groep activisten die vastberaden op zijn doelwit af gaat. ‘Who shut shit down? We shut shit down!’. Na 48 uur hebben zijn de meeste blokkades als groep opgeheven en vervolgens feestelijk onthaald op het kamp. De blauwe vinger pas nadat ze kort door de politie ingesloten en gearresteerd werden, maar vervolgens afgezet vlak naast het kamp.

26422451144_78daabf3dd_q

3. Voor het opbouwen van een beweging die fossiele brandstof onder de grond houdt
Wat even inspirerend is dat Ende Gelände een enorme coalitie is van delen van de milieubeweging die voordien zelden zo intensief met elkaar werkte. Brave non profits en radicale eco-anarchisten hebben besloten de handen in een te slaan. Ook in Nederland hebben GroenFront! , Fossielvrij, Transitie NL en Students Act on Climate hebben actietrainingen georganiseerd en bussen geregeld, maar ook vrijwilligers van Milieudefensie en Greenpeace gingen mee.
Ende Gelände was daarnaast onderdeel van een wereldwijde golf van burgerlijk ongehoorzame acties met de naam Break Free 2016 op initiatief van het wereldwijd opererende 350.org. Met soortgelijke acties in onder andere Canada, Turkije, Nigeria, Wales, de VS, Philipijnen en Australië.
Na het klimaatakkoord van Parijs heeft de klimaatbeweging duidelijk besloten de handen in een te slaan en de druk op te voeren. Er is in Parijs een mooie belofte gemaakt om de klimaatcrisis te beperken tot 1.5 C opwarming. Maar zonder massale druk van onderop, waarvan escalerende burgerlijke ongehoorzaamheid en directe actie een onmisbaar onderdeel van is, zal die belofte loos blijven.

We hebben een beweging nodig die in staat is om af te dwingen dat steenkool, aardgas en olie daar blijft waar het hoort: onder de grond.

4. Om deze acties te laten overslaan naar Nederland
Nederland is het fossiel aan- en afvoerputje van Europa. Met het grootste aardgasveld van Europa in Groningen, de grootste olie en steenkool haven van Europa in Rotterdam. Drie gloednieuwe kolencentrales die vorig jaar(!) aangingen. En natuurlijk de tentakels van Shell. De achterblijver in de Europese energietransitie. Genoeg redenen om ook hier de druk op te voeren. Er kan met de spoorwegstaking, de Provo’s, krakers en stakers geput worden uit een rijke traditie van burgerlijke ongehoorzaamheid. Dat gezapige polderlandje berust op een mythe. Waarom geen Groningse variant van Ende Gelände?

Als 200 activisten uit Nederland bereidt zijn om helemaal naar Oost Duitsland af te reizen voor het bezetten van een bruinkoolmijn dan moet er een veelvoud te mobiliseren zijn voor acties in Nederland. Wij zijn enorm gemotiveerd en geïnspireerd terug gekomen. Ende Gelände was een vonk die we gaan gebruiken om deze groeiende beweging over te laten slaan naar Nederland.